Od 1 stycznia 2026 r. w Niemczech obowiązują istotne zmiany w prawie podatkowym oraz nowe regulacje w zakresie podatku od wynagrodzeń i ubezpieczeń społecznych. W poniższym artykule przedstawiamy przegląd najważniejszych zmian podatkowych na 2026 r. oraz wskazujemy, na co pracodawcy powinni zwrócić szczególną uwagę w obszarze płac, kadr i compliance.
1. Imprezy firmowe: Nowe zasady opodatkowania ryczałtowego
Nieopodatkowany limit 110 EUR na pracownika i na imprezę firmową pozostaje w 2026 r. bez zmian. Może zostać zastosowany maksymalnie do dwóch imprez w roku i tylko wtedy, gdy wydarzenie jest otwarte dla wszystkich pracowników przedsiębiorstwa lub wyodrębnionej jednostki organizacyjnej.
Nowością jest to, że wymóg „otwartości dla wszystkich” dotyczy od 2026 r. również ryczałtowego opodatkowania podatkiem od wynagrodzeń w wysokości 25%. Imprezy przeznaczone wyłącznie dla określonej grupy osób – np. wyłącznie dla kadry kierowniczej – nie mogą już być opodatkowane z zastosowaniem obniżonej stawki ryczałtowej 25%.
Przedsiębiorstwa powinny zrewidować swoje koncepcje imprez firmowych i programów motywacyjnych oraz upewnić się, że ich rozliczenie podatkowe odpowiada nowym przepisom.
2. Ryczałt za dojazd do pracy i zmiana taryfy podatku dochodowego
Od 2026 r. obowiązuje jednolity ryczałt za dojazd do pracy (“Entfernungspauschale”) w wysokości 0,38 EUR za kilometr odległości w jedną stronę – już od pierwszego kilometra. Dotychczasowy system progowy został zniesiony. Ma to bezpośredni wpływ na wysokość kosztów uzyskania przychodu pracowników z tytułu dojazdu do pracy, jak również na opodatkowanie dopłat pracodawcy do dojazdów między miejscem zamieszkania a pierwszym miejscem pracy (włącznie z możliwością opodatkowania ryczałtem 15%).
Ponadto z dniem 1 stycznia 2026 r. ustawa o dalszym rozwoju systemu podatkowego (“Steuerfortentwicklungsgesetz”) zmieniła taryfę podatku dochodowego. Podwyższono kwotę wolną od podatku oraz progi podatkowe, w konsekwencji zmieniły się wysokości zaliczek na podatek dochodowy od wynagrodzeń. Zwiększono również ulgę na dziecko oraz zasiłek rodzinny (Kindergeld).
Pracodawcy powinni upewnić się, że systemy kadrowo‑płacowe zostały odpowiednio zaktualizowane i prawidłowo uwzględniają nowe stawki, progi i kwoty wolne, tak aby rozliczenia płacowe w 2026 r. były prawidłowe.
3. „Aktywna emerytura”: Dalsze zatrudnianie starszych pracowników
W celu wspierania aktywności zawodowej po osiągnięciu ustawowego wieku emerytalnego ustawa zmieniająca przepisy podatkowe z 2025 r. (“Steueränderungsgesetz 2025”) wprowadziła od 2026 r. nowe zachęty podatkowe. Kluczowym elementem jest tzw. „aktywna emerytura” (“Aktivrente”): od 1 stycznia 2026 r. pracujący emeryci mogą uzyskiwać do 2 000 EUR miesięcznie dochodu zwolnionego z podatku.
Celem regulacji jest uczynienie dalszego zatrudniania doświadczonych specjalistów bardziej atrakcyjnym dla przedsiębiorstw oraz wyraźne poprawienie możliwości dodatkowego zarobkowania przez emerytów. Szczegółowe skutki podatkowe i ubezpieczeniowe tych dochodów wymagają jednak każdorazowo indywidualnej analizy.
Firmy, które zatrudniają emerytów lub planują ich zatrudnić, powinny przeanalizować obowiązujące przepisy prawa pracy, podatkowego i ubezpieczeń społecznych oraz odpowiednio dostosować treść umów (np. modele czasu pracy, wynagrodzenia, umowy na czas określony).
4. Parametry ubezpieczeń społecznych na 2026 r.
Od 1 stycznia 2026 r. obowiązują nowe parametry w systemie ubezpieczeń społecznych. Dotyczy to w szczególności rocznych limitów podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne, pielęgnacyjne, emerytalne i na wypadek bezrobocia, a także rocznego limitu wynagrodzenia dla obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego (“Jahresarbeitsentgeltgrenze”).
Zmiany te wpływają zarówno na wysokość składek, jak i na kwalifikację poszczególnych przypadków pod kątem obowiązku ubezpieczenia i możliwości zwolnienia z niego i muszą być uwzględniane przy wszystkich rozliczeniach wynagrodzeń w 2026 r.
Pracodawcy powinni sprawdzić, czy nowe wartości zostały poprawnie wprowadzone do systemów płacowych oraz czy w przypadku niektórych pracowników nie doszło do zmiany statusu ubezpieczeniowego, np. przejścia do prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego lub powrotu do systemu publicznego.
5. Organizacja i compliance: Nowe wymagania
Walka z pracą „na czarno”
Od 1 stycznia 2026 r. wymagania w zakresie zwalczania pracy „na czarno” i nielegalnego zatrudnienia mają zostać dodatkowo zaostrzone, a dotychczasowe obowiązki zgłoszeniowe doprecyzowane. Podstawą jest ustawa o modernizacji i cyfryzacji zwalczania pracy „na czarno” (“Gesetz zur Modernisierung und Digitalisierung der Schwarzarbeitsbekämpfung”). Za branże szczególnie narażone uważa się m.in. budownictwo, gastronomię i logistykę.
Przedsiębiorstwa powinny ocenić, czy obejmą je nowe lub rozszerzone obowiązki zgłoszeniowe i dokumentacyjne, oraz odpowiednio dostosować wewnętrzne procesy w działach kadr i ewidencji czasu pracy. W zależności od branży wskazane mogą być także wewnętrzne wytyczne i szkolenia dla kadry kierowniczej oraz działów HR.
Przechowywanie cyfrowych dokumentów księgowych zgodnie z GoBD
Prawidłowe przechowywanie cyfrowych dokumentów księgowych coraz częściej znajduje się w centrum zainteresowania organów podatkowych. Maile służbowe dotyczące umów, faktur lub innych zdarzeń istotnych podatkowo są traktowane jako dokumenty podlegające obowiązkowi przechowywania w rozumieniu niemieckich wytycznych GoBD. Muszą być archiwizowane w sposób kompletny, niezmienialny i w przewidzianych prawem terminach.
Firmy powinny krytycznie ocenić swoje procesy archiwizacji i zarządzania dostępem. W szczególności systemy archiwizacji maili, zarządzania dokumentami oraz koncepcje uprawnień powinny być zgodne z GoBD i odpowiednio udokumentowane.
Podsumowanie: Warto uważnie śledzić zmiany podatkowe 2026
Zmiany podatkowe obowiązujące w 2026 r. wpływają równocześnie na rozliczanie wynagrodzeń, politykę kadrową i obszar compliance. Pracodawcy powinni zadbać o to, aby
- systemy kadrowo‑płacowe były aktualne,
- koncepcje imprez firmowych i programów motywacyjnych były zgodne z nowymi zasadami opodatkowania wynagrodzeń,
- wewnętrzne procesy w działach kadr, księgowości i compliance uwzględniały zmienione obowiązki zgłoszeniowe, dokumentacyjne i archiwizacyjne oraz
- możliwości wynikające z „aktywnej emerytury” były brane pod uwagę przy planowaniu zatrudnienia starszych pracowników.
Jeśli chcą Państwo omówić, co zmiany podatkowe 2026 oznaczają konkretnie dla Państwa przedsiębiorstwa lub potrzebują wsparcia przy ich wdrażaniu, chętnie służymy pomocą w ramach indywidualnego doradztwa.
